نحوه و مراحل درس پژوهی

 

درس پژوهی  معادلی فارسی برای اصطلاح Lesson Study است. فلسفه درس پژوهی یک کلمه ژاپنی به نام «کایزن» به معنی «تغییر خوب» است به عبارت دیگر به معنی بهبود یا تغییردائم برای رسیدن به نتیجه ای بهتر . درس پژوهی راهی برای ایجاد تغییر در تدریس معلمان ، فرایندی مستمر در جهت پرورش مهارتهای حرفه ای معلمان است. منطق درس‌پژوهی ساده است : اگر می‌خواهید آموزش را بهبود بخشید، اثربخش‌ترین جا برای چنین کاری، کلاس درس است.

کشف درس پژوهی با یک سؤال ساده از نتایج TIMSS شروع شد و سرآغاز تحولی عظیم در آموزش گردید. سوال : چرا بین نتایج دانش‌آموزان ژاپنی و دانش‌آموزان آمریکایی این همه شکاف وجود دارد ؟ بررسی این شکاف، منجر به کشف شکاف‌های دیگر و درنهایت شکاف اصلی بین آموزش ژاپن و سایر کشورها گردید جواب : درس ‌پژوهی.

مراحل کار پروژه درس پژوهی

تشکیل گروه درس پژوهی: اعضای گروه درس پژوهی بین 3تا5 نفر با معلمان هم پایه یا گروه معلمان دوره اول و یا دوره دوم یا هم رشته

 تقسیم وظایف بین اعضا : هر یک از اعضای گروه یک نقش را بر عهده می گیرد و بهتر است که نقش ها بین اعضای گروه در گردش باشد

تدوین مرامنامه گروه درس پژوهی: مرامنامه مجموعه ای از چند هنجار است که اعضای گروه از یکدیگر متقابلا توقع دارند که رعایت شود مثل خاموش کردن وسایل الکترونیکی در جلسات ، شرکت فعالانه همه ی اعضای گروه و … . مرامنامه مثل یک پوستر در هر جلسه استفاده شود ، در هر جلسه یک بند انتخاب شود تا میزان پایبندی اعضا به آن سنجیده شود.

انتخاب هدف و موضوع درس پژوهی: دو نوع هدف داریم اهداف بلند مدت و کوتاه مدت یا کانونی و فوری . منابع الهام بخش انتخاب موضوع 1-سنجش داده ها از دانش آموزان 2-تحقیق درباره یادگیری دانش آموزان 3- نیازهای یادگیری معلمان.موضوع باید از کوچکترین واحد یادگیری یعنی یک درس از یک فصل یا بخش کتاب باشد.

تحقیق و مطالعه فردی اعضای گروه: هر کدام از اعضای گروه درباره موضوع انتخابی تحقیق و جستجو کنند سپس حاصل کار خود را به عنوان یک طرح درس بنویسند.در این مرحله اعضا می توانند با مطالعه روش های نوین تدریس و تحقیق درباره تحقیقاتی که روی موضوع انتخابی قبلا به عمل آمده طراحی آموزشی منسجم تری طراحی نمایند.

طراحی آموزشی: در این مرحله همه ی اعضای گروه با توجه به تحقیقاتی که به عمل آورده اند با همفکری و مشورت با یکدیگر یک طراحی آموزشی منسجم تدوین می کنند.

نوشتن طرح درس: اعضای گروه کار نوشتن طرح درس را ، با توجه به طراحی آموزشی تهیه شده بر عهده می گیرند سپس طرح درس نوشته شده را مورد بازبینی قرار می دهند ، پس از رفع اشکال طرح درس را در اختیار شورای معلمان قرار می دهند تا نظرات و پیشنهادات خود را بدهند.

اجرای تدریس اول: یک نفر از اعضای گروه مجری تدریس می شود و سایر اعضای گروه نیز به عنوان ناظر ومشاهده گر رفتار دانش آموزان را مشاهده و ثبت می کنند.1-در هنگام تدریس مشاهده گران نباید با رفت و آمد زیاد حواس دانش آموزان را پرت کنند یا چیزی به دانش آموزان بگویند.2- در این اجرا نیازی به ارزیاب خارج از اعضای گروه نیست.3- بهتر است معلمان مجری تدریس باشند نه شخص مدیر.4-ضرورتی برای دعوت فیلم بردار نیست و یک از اعضای گروه هم می تواند این کار را انجام بدهد.

بازخورد اجرای اول: اولین کسی که کار ارزیابی و نقد را انجام می دهد خود مجری است سپس سایر اعضای گروه نظرات و پیشنهادات خود را می دهند ،دراین مرحله یک فرم ارزیابی طراحی می شود .

اصلاح طرح درس اولیه: طرح درس اول مورد بازبینی قرار گرفته و نواقص آن برطرف می گردد.

نوشتن طرح درس دوم : طرح درس دوم مجدد نوشته می شود و مورد بازبینی اعضای گروه قرار می گیرد در این مرحله نیازی به نظر شورای معلمان نیست. ضرورتی برای تغییر کامل طرح درس اول وجود نداردبلکه نواقص آن رفع می شود.

اجرای دوم: اجرای دوم توسط فرد مجری تدریس اول یا یک نفر دیگر از اعضای گروه انجام می شود و همچنین در یک کلاس دیگر یا اگر از یک پایه دو کلاس در یک مدرسه نبود اجرا در یک مدرسه دیگر صورت می گیرد ، تا برای دانش آموزان تکراری نباشد. در این مرحله گروه می تواند برای نشر کار خود از افراد ذینفع دعوت کند تا به عنوان مشاهده گر کار آنها را مورد ارزیابی قرار دهند.

بازخورد اجرای دوم: این بار هم اولین کسی که کار را نقد و تحلیل می کند مجری تدریس است سپس اعضای گروه.

گزارش نویسی: آخرین مرحله کار درس پژوهی تدوین گزارش نهایی است که توسط همه ی اعضای گروه انجام می شود و نتیجه کار برای نشرتوسط ستاد مربوطه در اختیار دیگران قرار می گیرد.

ارسال یک پاسخ

برای نوشتن دیدگاه، وارد حساب کاربری خود شوید یا ثبت نام کنید.